Zdrowie pod lupą w dobie pandemii

Lista chorób przewlekłych, jakie predysponują do ciężkiego przebiegu COVID-19, była zapewne jednym z najczęstszych internetowych zapytań w 2020 roku. Jeśli chcesz wychwycić wiele nieprawidłowości zdrowotnych na wczesnym etapie – wykonaj badania laboratoryjne.

Choroby przewlekłe.

W przebiegu COVID-19 nasileniu mogą ulegać procesy patologiczne, które toczyły się w chorych narządach już wcześniej. Aktualnie, niekorzystny wpływ na przebieg COVID-19 najlepiej udokumentowano dla:

– poważnych chorób sercowo-naczyniowych (niewydolność serca, choroba wieńcowa, kardiomiopatie)

– chorób nowotworowych

– przewlekłej choroby nerek

– przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP)

– otyłości (BM I≥ 30)

– cukrzycy typu 2

– anemii sierpowatej

– stanów po przeszczepie narządów.

Współistniejące, czyli jakie?

Mimo, iż od początku pandemii oczywistymi czynnikami ryzyka ciężkich następstw zakażenia SARS-CoV-2 były:

– starszy wiek (> 65 rż)

– choroby współistniejące

to definicja tych chorób, podawana przez różne źródła, była raczej mało obiektywna.

Jaskrawe przykłady.

Dość przywołać za jednym z nich – COVIDu powinny się bać szczególnie osoby z trądzikiem, drażliwym jelitem i obgryzające paznokcie. Te przykłady są dość jaskrawe, ale nawet w odniesieniu do bardziej typowych schorzeń – stanowiska grup eksperckich z całego świata podlegały na przestrzeni ostatnich miesięcy ewolucji.

Pogorszenie wydolności.

Przez typowe schorzenia rozumiemy choroby przewlekłe, w wyniku których dochodzi do pogorszenia wydolności organizmu na wielu płaszczyznach, również w zakresie obniżenia jego zdolności zwalczania infekcji.

Ponadto, w przebiegu COVID-19 nasileniu mogą ulegać procesy patologiczne już wcześniej toczące się w chorych narządach – np. dalsze zmniejszanie rezerwy płucnej u chorych z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP) czy pogarszanie funkcji serca u Pacjentów z niewydolnością tego organu.

Lista tych schorzeń i innych czynników ryzyka:

– podlega ciągłej rewizji

– jest uzupełniana i weryfikowana w miarę pojawiania się wiarygodnych danych z obserwacji dużych grup Pacjentów.

Powiązania mniej jednoznaczne.

Obok powyższych, mniej jednoznaczne powiązania z ciężkim przebiegiem COVID-19 opisywane są m.in. dla:

– innych chorób układu oddechowego (takich jak astma, idiopatyczne zwłóknienie płuc, mukowiscydoza)

– nadciśnienia tętniczego

– chorób naczyń mózgowych

– chorób wątroby

– cukrzycy typu 1

– zaburzeń odporności

– wrodzonych chorób metabolicznych.

Inne grupy ryzyka.

Do grup ryzyka zalicza się też osoby, które:

– palą papierosy

– są poddane terapiom immunosupresyjnym np. w przebiegu chorób zapalnych bądź po przeszczepach narządów lub szpiku. Ocenia się, że niebezpieczeństwo ciężkiego przebiegu COVID-19 może dotyczyć 1 na 6 osób.

Indywidualna odporność.

Większość zakażonych wirusem SARS-CoV-2 doświadczy jedynie łagodnych objawów infekcji, gdyż ich układ immunologiczny sprawnie i szybko zareaguje na wirusa. Odporność organizmu jest jednak kwestią indywidulaną i zależy od:

– predyspozycji

– wieku

– ogólnego stanu zdrowia.

Niedobory odporności.

Istnieje szereg wrodzonych, jak i nabytych niedoborów odporności (np. HIV/AIDS), ale zdolność do efektywnej odpowiedzi immunologicznej spada:

– wraz z wiekiem

– w wyniku chorób współistniejących.

Ciągłe stany zapalne.

Zarówno fizjologiczny proces starzenia, jak i schorzenia przewlekłe – wiążą się ze stałą obecnością stanu zapalnego w organizmie, co z kolei prowadzi do wyczerpania układu odpornościowego. Stan zapalny to nie tylko cecha „typowych” schorzeń zapalnych – obserwuje się go również w otyłości, miażdżycy, zespole metabolicznym i cukrzycy.

Styl życia.

O ile nie mamy wpływu na choroby wrodzone to wiele schorzeń z powyższej listy rozwija się latami, a ich pojawienie się w znacznej mierze zależy od naszego stylu życia. Również to, jak będzie przebiegał proces starzenia i jak długo organizm utrzyma optymalną, właściwą dla wieku formę, zależy od naszych codziennych wyborów.

Najważniejsze wskazówki.

1. Jeśli walczysz z takimi chorobami cywilizacyjnymi jak: otyłość, schorzenia sercowo-naczyniowe, cukrzyca 2 typu czy niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby – przejdź na bilansowaną dietę (najlepiej śródziemnomorską).

2. Unikaj czerwonego mięsa, alkoholu i palenia tytoniu (to podstawy profilaktyki antynowotworowej).

3. Jeśli chcesz poprawić kondycję nerek i wątroby – wystrzegaj się używek, a także nadmiaru leków (również tych dostępnych bez recepty).

4. Uzupełnieniem zawsze jest regularna aktywność fizyczna.

We wczesnym wychwyceniu wielu nieprawidłowości zdrowotnych mogą pomóc Ci takie badania laboratoryjne jak np.:

1. Morfologia krwi (CRP jako uzupełnienie).

Wieloparametrowy wynik tego badania może sygnalizować:

– problemy z odpornością

– toczące się infekcje

– problemy onkologiczne

– anemię (np. w przebiegu chorób przewlekłych).

Cennym uzupełnieniem morfologii jest oznaczenie stężenia białka C-reaktywnego (CRP), czyli niespecyficznego wskaźnika toczącego się stanu zapalnego. Kiedy stężenie CRP może wzrastać? Np.:

– w przebiegu infekcji

– po urazach

– w szeregu przewlekłych chorób zapalnych (RZS, nieswoiste zapalne choroby jelit, nowotwory).

2. Kreatynina (wynik z wyliczeniem eGFR).

Szacuje się, że na przewlekłą chorobę nerek, czyli jedną z głównych chorób predysponujących do ciężkiego przebiegu COVID-19, choruje nawet 10-15% światowej populacji. Przez długi czas może ona rozwijać się bezobjawowo. Dlatego tak ważne są profilaktyczne, regularne badania nerek.

W szczególności dotyczy to osób z:

– cukrzycą

– nadciśnieniem

– otyłością.

Głównym, laboratoryjnym wykładnikiem funkcji nerek jest badanie poziomu kreatyniny, którego wynik przedstawiany jest łącznie z wyliczeniem tzw. estymowanego wskaźnika filtracji kłębuszkowej (eGFR). Wzrost stężenia kreatyniny we krwi, któremu towarzyszy spadek parametru eGFR – wskazuje na niewydolność nerek.

Diagnostykę dysfunkcji tego narządu można poszerzyć o badanie:

– ogólne moczu

– wydalania białka z moczem (badanie ACR).

3. Glukoza.

Podstawowym badaniem w kierunku cukrzycy i stanów ją poprzedzających jest oznaczenie na czczo tego cukru we krwi. Cukrzyca nie jest chorobą śmiertelną, ale może prowadzić do wielu powikłań zagrażających życiu, które związane są z uszkodzeniem ścian naczyń krwionośnych – dużych i małych (np. nerkowych). W jej przebiegu dochodzi również do wzrostu podatności na infekcje.

4. Lipidogram.

Aby ocenić ryzyko rozwoju chorób sercowo-naczyniowych należy spojrzeć na parametry lipidogramu. Jego wartości odzwierciedlają stan gospodarki lipidowej organizmu.

Profil lipidowy oznaczamy, kiedy chcemy stwierdzić ew. zaburzenia poziomu:

1. Cholesterolu całkowitego

2. Poszczególnych frakcji cholesterolu tj.

– „złego” cholesterolu LDL

– „równie złego” cholesterolu nie-HDL

– „dobrego” cholesterolu HDL frakcji.

3. Trójglicerydów.

Co w sytuacji, gdy wyniki któregoś z powyższych parametrów lipidogramu są nieprawidłowe? Wówczas mówimy o dyslipidemii, która może doprowadzić do rozwoju nadciśnienia, a ono z kolei do niewydolności serca. Choroba ta może:

– stanowić przyczynę poważnego przebiegu COVID-19

– nasilić się lub ujawnić po przebyciu choroby.

Diagnostykę niewydolności serca może wspomóc laboratoryjne oznaczanie peptydu natriuretycznego (BNP lub NT pro-BNP).

Próby wątrobowe.

Stłuszczenie wątroby na podłożu metabolicznym (MAFLD, NAFLD), czyli zaburzeń w gospodarce energetycznej, przez niektórych autorów wymieniane jest jako jeden z czynników ryzyka ciężkiego przebiegu COVID-19.

Ta najpowszechniejsza na świecie i w Polsce choroba wątroby (może dotyczyć nawet 25% Polaków) rozpoznawana jest na podstawie badań obrazowych. Jednak jej podejrzenie budzić mogą nawet granicznie nieprawidłowe wyniki oznaczania we krwi aktywności enzymów wątrobowych: ALT i GGTP, rzadziej obserwować można wzrost poziomu bilirubiny.

Na zagrożenie NAFLD wskazuje dieta wysokokaloryczna, która jest bogata w:

– rafinowane węglowodany

– tłuszcze nasycone

– słodzone napoje.

Choroba ta często współwystępuje z tzw. zespołem metabolicznym (otyłość, nadciśnienie, dyslipidemia czy nieprawidłowy poziom glukozy na czczo).

Jeśli chcesz ocenić stan wątroby i dróg żółciowych oznacz:

– aktywności enzymów wątrobowych (ALT, AST, GGTP i ALP)

– stężenie bilirubiny całkowitej.

„Zdrowie pod lupą”

W dotychczasowych akcjach profilaktycznych sieć laboratoriów medycznych Diagnostyka zwracała uwagę, że badania laboratoryjne mogą być „lustrem”, które odzwierciedla całościowo stan naszego zdrowia. Podczas wiosny 2020 r. trwał I etap kampanii edukacyjno-profilaktycznej „Zdrowie pod lupą” (położono wówczas nacisk na badania, które oceniają stan wątroby i nerek).

Od końca września 2020 r. trwa natomiast II etap tej kampanii pt. “Zdrowie pod lupą w dobie pandemii”. Obecnie Diagnostyka zachęca do:

– wykonania badań w kierunku chorób, które predysponują do ciężkiego przebiegu COVID-19

– sprawdzenia czy przebyliśmy infekcję wirusem SARS-CoV-2.

2 zestawy badań.

W obecnej, jesiennej odsłonie kampanii – wykonać można 2 zestawy badań w niższych cenach, tj.:

e- Pakiet „Zdrowie w dobie pandemii” + raport:

– zestaw badań „ogólnych”, które pozwalają ocenić ryzyko chorób współistniejących (m.in. cukrzycy, chorób nerek czy wątroby, stanów zapalnych lub predyspozycji do nadciśnienia)

– w jego skład wchodzi 14 badań: morfologia krwi, glukoza, lipidogram (CHOL, HDL, nie-HDL, LDL, TG), kreatynina z eGFR, próby wątrobowe (ALT, AST, GGTP i ALP) oraz CRP

– do wyników badań dołączony jest automatyczny raport, który pozwala na ich interpretację (będzie dostępny po wykonaniu i zatwierdzeniu wszystkich badań z pakietu)

– zestaw badań w trakcie trwania akcji kosztuje 79 PLN (zamiast 172 PLN).

e-Pakiet koronawirus SARS-CoV-2

– to panel przeciwciał, który wykrywa obecność przeciwciał anty-SARS-CoV-2 w dwóch klasach: IgG i IgM

– jest testem serologicznym półilościowym, który umożliwia oznaczenie przeciwciał, powstających po kontakcie z wirusem SARS-CoV-2, bardziej dokładnie niż test jakościowy

– dowiedziono, że przeciwciała klasy IgM i IgG pojawiają się we krwi prawie równocześnie

– wynik dodatni badania wskazuje najpewniej na przebyty kontakt z wirusem SARS-CoV-2

– zestaw badań w trakcie trwania akcji kosztuje 169 PLN (zamiast 240 PLN).

Jak wykonać badanie i odebrać wynik?

Aby przebadać się w ramach tej akcji:

1. Kup w e-sklepie sieci Diagnostyka pakiet (bądź obydwa pakiety) w niższych cenach, które obowiązują podczas trwania akcji.

2. Po zakupie na podany e-mail otrzymasz:

– potwierdzenie zamówienia

– voucher, który powinieneś pokazać w punkcie pobrań sieci Diagnostyka.

Badania z pakietów wykonywane są w placówkach, które realizują sprzedaż internetową.

3. Udaj się do punktu pobrań na badanie.

4. Wyniki badań będą dostępne w serwisie www.wyniki.diag.pl lub możliwe do odbioru w punkcie pobrań.

Kampania “Zdrowie pod lupą w dobie pandemii” potrwa do 30 listopada 2020 r. i do tego dnia możesz wykupić pakiety badań w obniżonych cenach (ważność zakupionych voucherów wynosi 90 dni od daty zakupu).